Anne’s vader; Otto Frank

radio Oranje
Anne Frank hield van 12 juni 1942 tot 1 augustus 1944 een dagboek bij. Zij schreef haar brieven alleen voor zichzelf, tot ze in de lente van 1944 op radio Oranje de minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen in ballingschap, Bolkestein, hoorde spreken.

Hij zei dat na de oorlog alle getuigenissen van het lijden van het Nederlandse volk onder de Duitse bezetting verzameld en openbaar moesten worden gemaakt. Als voorbeeld noemde hij onder andere dagboeken.

Onder de indruk van deze redevoering besloot Anne Frank, na de oorlog een boek te publiceren. Haar dagboek zou daarvoor als basis dienen.

Zij begon, maar kreeg het niet af; in maart 1945 werd Anne op vijftienjarige leeftijd in het concentratiekamp Bergen-Belsen vermoord, nadat zij en de andere onderduikers op haar adres in het achterhuis waren opgepakt en weggevoerd.

Miep Gies
Miep Gies en helpster Bep Voskuijl, de steun en toeverlaat van de ondergedoken familie, hadden de schriften en losse bladen na de arrestatie in veiligheid gebracht voordat het achterhuis werd ontruimd. Miep Gies  gaf het begin augustus 1945 aan Otto Frank.

Otto Frank
Otto Heinrich Frank (Frankfurt, 1889 – 1980 Bazel) was een Duitse zakenman die in 1949 tot Nederlander werd genaturaliseerd en vanaf 1953 in Zwitserland woonde. Hij was de vader van Anne Frank en Margot Frank. Otto Frank was het enige lid van het gezin Frank dat de Tweede Wereldoorlog overleefde.

Voor familie en vrienden
De eerste transcriptie van Annes dagboek was in het Duits, gemaakt door Otto Frank voor zijn vrienden en familieleden in Zwitserland, die hem overtuigden om het voor publicatie aan te bieden. 

Het was het begin van een complexe tekstgenese. 

Frank maakte een (aanvankelijk Duitstalige) bewerking, waarin hij onder meer onaangenaamheden over tal van personen, onder wie zijn echtgenote, retoucheerde. 

Anne Frank zelf had al gewerkt aan een tweede versie van haar dagboek, die bestemd was voor publicatie, maar die was niet af. Van de combinatie van beide versies maakte Otto Frank een nieuwe tekst. Omdat Nederlands niet zijn moedertaal was, liet hij het zo ontstane manuscript redigeren door een kennis, die ook inhoudelijk de nodige aanpassingen deed. Dit manuscript probeerde Otto Frank in 1946 te laten publiceren, maar hij vond geen uitgever.

Jan en Annie Romein
In het voorjaar van 1946 kwam het onder de aandacht van de historici Jan Romein en zijn vrouw Annie Romein-Verschoor. Ontroerd door het verhaal deden ze vergeefse pogingen om een uitgever te interesseren. 

Uiteindelijk bracht Romein in een voorpaginacolumn van Het Parool op 3 april 1946 het dagboek onder de aandacht: “Voor mij echter is in dit schijnbaar onbetekenende dagboek van een kind, in dit door een kinderstem gestamelde ‘de profundis’ alle afzichtelijkheid van het fascisme belichaamd, méér dan in alle processtukken van Neurenberg bij elkaar. “

Uitgeverij Contact
De column trok de belangstelling van uitgeverij Contact in Amsterdam, die Otto Frank benaderde om een Nederlandse versie van het manuscript in te dienen. De uitgeverij bood aan om het te publiceren, maar adviseerde Otto Frank dat Anne’s openhartigheid over haar opkomende seksualiteit bepaalde conservatieve lezers zou storen en stelde voor enkele passages te schrappen. 

een van de meest gelezen boeken ter wereld
In 1947 verscheen het boek, ‘Het Achterhuis’. Het is sindsdien een van de meest gelezen boeken ter wereld. Het dagboek van het Joodse meisje uit Amsterdam staat met 27 miljoen verkochte exemplaren op de tiende plaats in de top 10 van de wereldwijd meest verkochte boeken uit de afgelopen halve eeuw.

 In Nederland zijn al meer dan 65 drukken verschenen. Het verhaal is diverse malen verfilmd en bewerkt tot musical en hoorspel. Het boek is geen letterlijke weergave van het gehele dagboek, er zijn verschillende bewerkingen gepubliceerd.

wetenschappelijke editie
In 1986 verscheen een wetenschappelijke editie, waarin de versies A, B en C zijn opgenomen op basis van wetenschappelijk onderzoek van het NIOD vanwege uitlatingen over de authenticiteit van het dagboek. 

Hierin is ook een samenvatting opgenomen van het rapport van het Gerechtelijk Laboratorium over de echtheid. Dit werd gepubliceerd in drie delen met in totaal van 714 pagina’s. In de wetenschappelijke editie is te zien wat de laatste versie is die door de schrijfster zelf is gemaakt

herziene editie
In 1991 verscheen een herziene editie aan de hand van de uitgave van Otto Frank en onder redactie van Mirjam Pressler waarin de fragmenten over seksualiteit en de relatie met haar moeder zijn opgenomen die in de eerdere uitgave van 1947 waren weggelaten. De passages die hierover handelen, hebben ervoor gezorgd dat sommige Amerikaanse ouders het boek als ’te pornografisch voor hun kinderen’ beschouwen.

“pornografische” passages 
In augustus 2022 verboden een aantal scholen in Texas een bewerking van Anne’s dagboek voor hun bibliotheek, vanwege Anne’s beschrijvingen van haar ontluikende seksualiteit. Boeken met verwijzingen naar seksuele of raciale identiteit staan in conservatieve Amerikaanse districten onder toenemende druk van censuur. De “pornografische” passages in het dagboek zijn al vele jaren onderwerp van een gepolariseerde discussie in de VS.

Anne Frank Fonds 

Na de dood van Anne Frank kwam het auteursrecht op het dagboek via overerving bij haar vader Otto Frank te liggen. In januari 1963 richtte Otto Frank in Bazel het Anne Frank Fonds op, dat de auteursrechten van de geschriften van Anne Frank beheert en met de opbrengsten wereldwijd projecten ondersteunt op het gebied van mensenrechten, discriminatie, racisme en antisemitisme

auteursrecht 
De duur van het auteursrecht verschilt per land, maar voor landen in de Europese Unie geldt tegenwoordig dat gepubliceerd werk 70 jaar na de dood van de auteur vervalt. 

Bij Anne Frank zou haar gepubliceerde werk volgens deze regel vrij zijn gekomen op 1 januari 2016. Het Anne Frank Fonds is echter van mening dat het auteursrecht nog zeker tot 2050 van kracht blijft. Dit, omdat de vader van Anne Frank significant zou hebben bijgedragen aan de tekst van de uitgave en hij pas in 1980 overleed.

Om enige zeggenschap over het boek te houden heeft het Anne Frank Fonds de begrippen ‘Het Achterhuis’ en ‘Het dagboek van Anne Frank’ eind 2015 geregistreerd als handelsmerk.

In 2015 deed de Amsterdamse rechtbank uitspraak over de publicatie van Anne Franks dagboeken en bepaalde dat het auteursrecht van de in 1947 gepubliceerde (verkorte) versie van Anne Franks dagboek verliep op 31 december 2015, maar dat de in 1987 gepubliceerde (complete) versie tot 2037 niet rechtenvrij is.

overlijden Otto Frank
Otto Frank overleed op 19 augustus 1980, op 91-jarige leeftijd. 

Hij werd gecremeerd en zijn as werd begraven op het kerkhof van Birsfelden in Basel-Landschaft. Hij had het Anne Frank Fonds bestemd als zijn enige erfgenaamOtto Frank heeft de originele manuscripten aan het NIOD nagelaten.

Sinds 2009 staat Annes dagboek op de Werelderfgoedlijst voor documenten van UNESCO. 

documentaire over Otto Frank
Ter ere van het 50-jarig bestaan van het Anne Frank Huis maakte filmmaker David de Jongh een portret van Otto Frank. David de Jongh kreeg daartoe vrije toegang tot het uitgebreide persoonlijk archief van Otto Frank, dat bij de Anne Frank Stichting ligt opgeslagen. ”Misschien wel honderdduizend stukken, aan het spitten in die stapel zou je al een heel leven kunnen wijden. Wij hadden een jaar.”

De in 1980 overleden Otto Frank kreeg heftige kritiek op de wijze waarop hij met de erfenis van zijn dochter is omgegaan. Uit antisemitische hoek, maar ook uit de joodse gemeenschap. Maar de film schetst bovenal een beeld van een aimabele, eerlijke man.

Toch was Otto Frank rehabiliteren niet het uitgangspunt van de filmmaker. ”Nee, toen ik begon had ik zelf een vaag, negatief beeld van hem, waarvan ik niet weet hoe het is ontstaan. Ik dacht aan de man die het dagboek van zijn dochter heeft afgeschermd, seksuele passages heeft verboden en er misschien ook wel rijk mee is geworden. Bij het maken van de film kwam ik erachter dat hij juist heel liberaal is geweest bij het publiceren van het dagboek. Zo heeft hij passages over menstruatie erin gelaten. Hij wilde niet aan het geld komen, en leidde een extreem sober leven. Mijn beeld veranderde dus totaal, het werd ruimer en positiever.”

Als een ding blijft hangen na het zien van de film, is het wel dat Otto Frank vooral een hele lieve vader was. De Jongh: ”In de jaren dertig, de tijd dat vaders vooral het vlees sneden op zondag, maakte hij al praatjes met vriendinnen van Anne. Hij was vriendelijk, open en gastvrij en hield van mensen en kinderen.”

Bron: wikipedia/veenkoloniaalmuseum.nl /historiek.net/parool.nl
Foto bron: pinterest
de documentaire over Otto Frank kunt u hier bekijken.

Overleden na WOIIJoodse Kunstenaars in Amsterdampolitiek