Jan Havermans

Jan Willem Havermans 

Rotterdam 1892 – 1964 Amsterdam

 Jan Willem Havermans was een Nederlandse beeldhouwer, graficus, schilder, en tekenaar.

Leven en werk
Havermans, een leerling van Jan Harm Weijns, was onder andere actief in Rotterdam en Amsterdam. Hij was lid van de kunstenaarsvereniging de Brug en de Nederlandse Kring van Beeldhouwers (NKVB). 

bestuurslid CPN
Havermans was een autodidactisch en veelzijdig kunstenaar, die in zijn actieve loopbaan een diversiteit aan kunstwerken heeft afgeleverd. Overtuigd communist ook, lid van het bestuur van de CPN (Communistische Partij Nederland) én iemand die zich – met name in de jaren na de Tweede wereldoorlog – hard maakte voor de kunst. 

Voorlopige Raad van de Kunst na WOII
Destijds schreef hij in opdracht van de Voorlopige Raad van de Kunst een tweetal rapporten over de sociale positie van kunstenaars in Nederland. 

Had-je-me-maar
In zijn jonge jaren rond 1920 was Havermans ook betrokken bij de oprichting van de Rapaille Partij, die zelfs Had-je-me-maar, een Amsterdamse zwerver en straatmuzikant in de gemeenteraad wist te krijgen. Zie voor het uitgebreide en fantastische verhaal en een foto van de zwerver hierover ook het stuk over de kunstenaar Erich Wichman, met wie Havermans goede vrienden was en met wie hij de Rapaille partij oprichtte.

kunstenaarskolonie
Havermans maakte deel uit van de kunstenaarskolonie in het pand Meerhuizen, op de Amsteldijk in Amsterdam, samen met onder meer Charley Toorop, John Rädecker en Peter Alma. Na de afbraak van Meerhuizen, dat moest wijken voor het Plan Zuid van Berlage, verhuisde hij naar het kunstenaarshuis Amstel 190, waar hij onder meer de cineast Joris Ivens trof.

Wendingen
 In 1924 verzorgde Havermans de omslag van het Beeldhouwwerkennummer van Wendingen. 

de Nieuwe Kunstschool
Havermans, Paul Citroen en Charles Roelofsz stichtten in 1933 de Nieuwe Kunstschool, een vrije school en de eerste particuliere academie in Nederland. 

Deze was gelegen in de Kerkstraat op nummer 235 te Amsterdam. Het was een bijzondere opleiding, ongesubsidieerd en een tegenhanger van het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs, de huidige Rietveldacademie, dat als nogal behoudend gold.

De vernieuwende school heeft bestaan van 1933 tot 1941. Onder anderen Paul Guermonprez (fotografie), Jan Havermans (beeldhouwkunst en modeltekenen), Hajo Rose (grafische vormgeving) en Paul Citroen (vrij tekenen en schilderen) gaven er les.

-Als U meer wilt weten over deze school, lees dan het artikel over Paul Citroen waar een uitgebreidere achtergrond en uitleg over deze opleiding wordt gegeven.

getalenteerd kunstenaar 
Havermans was een getalenteerd kunstenaar, die tientallen kunstwerken maakte: houtsnedes en schilderijen en vanaf zijn dertigste een groot aantal beelden; ook in opdracht van particulieren en bedrijven.

Bekende werken
Zes buitenbeelden daarvan zijn – naast een aantal reliëfs op bepaalde Amsterdamse panden en in gevels – verdeeld over verschillende locaties in de stad. Drie zijn bij elkaar terug te vinden in stadsdeel Zuid.

kunstdetective
Tegenover het Hilton aan de Apollolaan staat Minerva, een beeld dat ooit werd gestolen en 31 jaar later in 2017 door een kunstdetective werd teruggevonden. “Bij een kunsthandelaar, die het te goeder trouw had gekocht. Toen is het beeld weer op de originele plek teruggezet.” 

Richting het zuiden vind je hoog boven de grond verheven het beeld ‘De Rustende Atleet’, die uitkijkt over het Minervaplein.

Meer de Apollolaan af, bij het kruispunt met de Beethovenstraat, staat het Verzetsmonument. Voor de middelste van de drie mannen heeft beeldhouwer Karl Pelgrom geposeerd, de oom van schrijver Herman Koch.

reliëfs in Alkmaar (1931 en 1935), ‘De rustende tuinder‘ aan het Jan van Galenplantsoen in Amsterdam.

Aan de Meteorensingel in Tuindorp Oostzaan creëerde hij een oorlogsgedenkteken. 

Verzetsmonument Apollolaan
Heel bekend is zijn Verzetsmonument op de kruising van de Beethovenstraat en de Apollolaan te Amsterdam (1952), ter herinnering aan 29 gevangenen uit het Huis van Bewaring, die hier in 1944 werden gefusilleerd. Dit beeld is elk jaar een belangrijk onderdeel van de 4 mei herdenkingen.

 Op de hoek van de Burgemeester De Vlugtlaan en de Burgemeester Eliasstraat in Amsterdam staat zijn beeld ‘De Bouwvakarbeider’, uit 1962, een van zijn laatste beelden.

bron: wikipedia / amsterdamse-school.nl/ wijkkrantzuid.nl -met name dank voor het interview aldaar met de kleinzoon van Hermans die veel speurwerk heeft verricht.

Overleden na WOIIkunstenaars in Amsterdam