Peter (Petrus) Alma
Medan, Nederlands-Indië 1886 – 1969 Amsterdam
Nederlandse beeldend kunstenaar, bekend om zijn sociaal-politiek geëngageerde werk en zijn bijdragen aan de grafische kunst.
afkomst
Peter Alma was van Joodse afkomst. Zijn achtergrond beïnvloedde zijn opvattingen en de thema’s die in zijn werk terugkwamen, waaronder zijn sociale en politieke betrokkenheid. Alma was politiek actief en betrokken bij linkse bewegingen, wat vaak samenhing met zijn culturele erfgoed en de bredere context van zijn tijd, vooral met betrekking tot het lot van arbeiders en sociale gerechtigheid.
Hoewel de Joodse identiteit van Alma niet het centrale focuspunt van zijn werk was, droeg het wel bij aan zijn begrip van maatschappelijke kwesties, die hij via zijn kunst uitdrukte. Zijn betrokkenheid bij politieke bewegingen en zijn toewijding om de strijd van de arbeidersklasse aan te kaarten waren belangrijke aspecten van zijn leven en carrière.
opleidingen
Hij volgde een opleiding aan de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag (1904-1906) en aan de Académie Humbert in Parijs (1907-1914). Hij raakte daar bevriend met de schilders Fernand Léger, Henri le Fauconnier en Piet Mondriaan en woonde in het ateliercomplex 26, Rue du Départ waar ook Mondriaan woonde.
Stijl
Zijn werk kenmerkt zich door een combinatie van figuratief constructivisme en sociaal-realistische thema’s. Alma richtte zich op het uitbeelden van arbeiders en industriële scènes, met een nadruk op de menselijke arbeid en de sociale omstandigheden van de tijd. Zijn stijl is beïnvloed door de Russische avant-garde en de De Stijl-beweging, wat resulteerde in een gestileerde en geometrische benadering van zijn onderwerpen.
WO I
Met Mondriaan ontstond een blijvende vriendschap en in 1914, bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog vestigde Alma zich met Mondriaan in Laren die vanaf 1916 betrokken raakt bij de geboorte van het tijdschrift De Stijl. Anders dan Mondriaan zocht Alma onder invloed van de Russische revolutie in 1917 naar de mogelijkheden binnen de kunsten om de gemeenschap en de klassenstrijd te dienen.
Moskou
In het geheim woonde hij in 1921 de 3e Communistische Internationale in Moskou bij, waar hij contact maakte met onder anderen El Lissitsky, Tatlin, Malevitsj en Sterenberg met welke laatste hij het initiatief neemt om de ‘Erste Russische Kunstausstellung’ vanuit Berlijn in 1923 naar het Stedelijk Museum in Amsterdam te laten doorreizen.
In 1924 kreeg Alma zelf een overzichtsexpositie in het Stedelijk Museum.
sociale revolutie
Er ontwikkelden zich twee aspecten van zijn loopbaan; enerzijds het beeldend kunstenaarschap, met name als de graficus die met doeltreffende picturale middelen als de hout- en linosnede, de verbreiding van de sociale revolutie ondersteunde. Alma was politiek zeer geëngageerd en sloot zich aan bij de communistische beweging. Zijn politieke overtuigingen beïnvloedden zijn keuze van onderwerpen en zijn streven om kunst toegankelijk te maken voor de massa. Hij geloofde dat kunst een middel moest zijn om sociale en politieke boodschappen over te brengen.
Internationaal
Vanaf omstreeks 1926 wordt zijn grafische werk internationaal opgemerkt en wordt hij door Gerd Arntz gevraagd te ontwerpen voor het Instituut voor Beeldstatistiek in Wenen van Otto Neurath en werkt hij mee aan het opzetten van Isostat, het nieuwe Russische instituut voor beeldstatistiek in Moskou en Charkov, waar hij geruime periode met Arntz verbleef.
huwelijk
Op 11 mei 1922 trad hij te Amsterdam met Brecht Willemse in het huwelijk. Het werd op 21 december 1938 ontbonden.
Amstelstation
Een van zijn meest bekende werken is de muurschildering in het Amstelstation in Amsterdam, getiteld “Transport”. Dit werk uit 1939 illustreert de rol van transport in de moderne samenleving en is een voorbeeld van zijn monumentale kunstwerken die de industriële vooruitgang en de arbeidersklasse vieren.
overlijden
Alma overleed op 83-jarige leeftijd te Amsterdam. Peter Alma wordt herinnerd als een kunstenaar die kunst combineerde met sociale en politieke betrokkenheid. Zijn werk blijft een belangrijk onderdeel van de Nederlandse kunstgeschiedenis en wordt tentoongesteld in verschillende musea, waaronder het Stedelijk Museum in Amsterdam.
Amsterdam, Amstelstation.
In de hal van het Amstelstation zijn drie kunstwerken van Peter Alma te bezichtigen.
- De historische ontwikkeling van de locomotief en neemt de gehele gevelwand in beslag. Het laat in een grote schildering wielen met daarboven vleugels zien (gevleugelde wielen stonden voor vooruitgang). Het tableau dateert uit 1937-1939. Daaronder staan silhouetten van bekende bouwwerken zoals Empire State Building, Eifeltoren, maar een Nederlandse molen ontbreekt ook niet. Het spoor moest verbinding leggen.
- Het resultaat van technische ontwikkeling Daartegenover is op de oostelijke binnenwand de schildering aangebracht met de titel Het resultaat van technische ontwikkeling. Opnieuw zijn locomotieven afgebeeld waaronder de Arend. Tevens is een halve wereldbol geschilderd met de continenten Europa, Afrika en een deel van Azië. Daaronder staan enkele technici afgebeeld met op de achtergrond tekenen van de toen voortschrijdende techniek. Bij een van de herinrichtingen van het station werden voor de wand kaartverkooploketten geplaatst waardoor een deel van de muurschildering niet meer goed zichtbaar is.
- Compositie is een werk dat in basis niet thuishoort op het Amstelstation. Het is een tegeltableau dat Peter Alma (ontwerp) samen maakte met tegelzetter Hendrik Rijneveld (1896-1976), die nog wat ongebruikte tegels uit zijn verzameling in het werk kon verwerken. Het dateert uit rond 1955 en werd toen geplaatst in het Marnixbad. Het overleefde een renovatie van het zwembad, maar een tweede was te veel. Het gehele gebouw ging tegen de vlakte en de gemeente zat met het kunstwerk in de maag, want een dergelijk groot kunstwerk is niet over te plaatsen. Men vond uiteindelijk weer een plek op dezelfde muur als waarop De historische ontwikkeling van de locomotief is te zien, maar dan aan de achterkant
bron: wikipedia / chatgtp / simonis &bunk / retours.eu / Amsterdam.kunstwacht
fotobron: retours.eu